Τα μέρη ενός υπολογιστή
Εάν χρησιμοποιείτε έναν επιτραπέζιο υπολογιστή, ίσως γνωρίζετε ήδη ότι δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο μέρος του που λέγεται "υπολογιστής". Ο υπολογιστής είναι στην πραγματικότητα ένα σύστημα πολλών μερών που συνεργάζονται μεταξύ τους. Τα φυσικά μέρη, τα οποία μπορείτε να δείτε και να αγγίξετε, λέγονται γενικά υλικό. (Το λογισμικό, από την άλλη πλευρά, αναφέρεται στις οδηγίες ή τα προγράμματα που λένε στο υλικό τι να κάνει.)
Η παρακάτω εικόνα παρουσιάζει τα πιο συνηθισμένα μέρη του υλικού ενός επιτραπέζιου συστήματος ηλεκτρονικού υπολογιστή. Το δικό σας σύστημα ενδέχεται να διαφέρει, αλλά πιθανότατα περιλαμβάνει τα περισσότερα από αυτά τα μέρη. Ένας φορητός υπολογιστής έχει παρόμοια μέρη, αλλά τα συνδυάζει σε ένα μόνο πακέτο μικρού μεγέθους.
Επιτραπέζιο σύστημα ηλεκτρονικού υπολογιστή
Ας δούμε κάθε ένα από αυτά τα μέρη ξεχωριστά.
Μονάδα συστήματος
Η μονάδα συστήματος είναι ο πυρήνας ενός υπολογιστή. Συνήθως είναι ένα ορθογώνιο κουτί τοποθετημένο επάνω ή κάτω από το γραφείο σας. Στο εσωτερικό αυτού του κουτιού υπάρχουν πολλά ηλεκτρονικά στοιχεία τα οποία επεξεργάζονται πληροφορίες. Τα σημαντικότερα από αυτά τα στοιχεία είναι η κεντρική μονάδα επεξεργασίας (CPU) ή μικροεπεξεργαστής, η οποία λειτουργεί ως ο "εγκέφαλος" του υπολογιστή. Ένα άλλο στοιχείο είναι η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (RAM), η οποία αποθηκεύει προσωρινά πληροφορίες που χρησιμοποιεί η CPU, ενώ ο υπολογιστής είναι ενεργοποιημένος. Οι πληροφορίες που αποθηκεύονται στη μνήμη RAM διαγράφονται όταν κλείσετε τον υπολογιστή.
Σχεδόν όλα τα άλλα μέρη του υπολογιστή συνδέονται στη μονάδα συστήματος με τη βοήθεια καλωδίων. Τα καλώδια συνδέονται σε συγκεκριμένες θύρες (ανοίγματα), συνήθως στο πίσω μέρος της μονάδας συστήματος. Το υλικό που δεν είναι μέρος τη μονάδας συστήματος ονομάζεται περιφερειακή συσκευή ή συσκευή.
Μονάδα συστήματος
Αποθήκευση
Ο υπολογιστής διαθέτει μία ή περισσότερες μονάδες δίσκων—συσκευές που αποθηκεύουν πληροφορίες σε ένα μεταλλικό ή πλαστικό δίσκο. Ο δίσκος διατηρεί τις πληροφορίες ακόμα και όταν ο υπολογιστής είναι απενεργοποιημένος.
Μονάδα σκληρού δίσκου
Η μονάδα σκληρού δίσκου του υπολογιστή, αποθηκεύει πληροφορίες σε έναν σκληρό δίσκο, έναν άκαμπτο δίσκο ή στοίβα δίσκων με μαγνητική επιφάνεια. Επειδή οι σκληροί δίσκοι μπορούν να διατηρήσουν τεράστιο όγκο πληροφοριών, συνήθως λειτουργούν ως το βασικό αποθηκευτικό μέσο του υπολογιστή και φέρουν σχεδόν όλα τα προγράμματα και τα αρχεία. Η μονάδα σκληρού δίσκου βρίσκεται συνήθως στο εσωτερικό της μονάδας συστήματος.
Μονάδα σκληρού δίσκου
Μονάδες CD και DVD
Σχεδόν όλοι οι υπολογιστές σήμερα είναι εξοπλισμένοι με μονάδα CD ή DVD, η οποία βρίσκεται συνήθως στο μπροστινό μέρος της μονάδας συστήματος. Οι μονάδες CD χρησιμοποιούν λέιζερ για την ανάγνωση (ανάκτηση) δεδομένων από ένα CD, ενώ πολλές τέτοιες μονάδες μπορούν επίσης να εγγράφουν δεδομένα σε CD. Εάν διαθέτετε μονάδα εγγράψιμου δίσκου, μπορείτε να αποθηκεύετε αντίγραφα των αρχείων σας σε κενά CD. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε τη μονάδα CD για την αναπαραγωγή CD μουσικής στον υπολογιστή.
CD
Οι μονάδες DVD μπορούν να κάνουν όσα και οι μονάδες CD και επιπλέον διαβάζουν DVD. Εάν διαθέτετε μονάδα DVD, μπορείτε να βλέπετε ταινίες στον υπολογιστή. Πολλές μονάδες DVD έχουν δυνατότητα εγγραφής δεδομένων σε κενά DVD.
Συμβουλή
Εάν έχετε μονάδα εγγράψιμων CD ή DVD, να δημιουργείτε κατά διαστήματα αντίγραφα ασφαλείας των σημαντικών αρχείων σας σε CD ή DVD. Με αυτό τον τρόπο, σε περίπτωση βλάβης του σκληρού δίσκου, δεν θα έχετε απώλειες δεδομένων.
Μονάδα δισκέτας
Οι μονάδες δισκέτας αποθηκεύουν πληροφορίες σε δισκέτες. Σε σύγκριση με τα CD και τα DVD, οι δισκέτες έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύσουν μόνο έναν μικρό όγκο δεδομένων. Επίσης, η ανάκτηση πληροφοριών γίνεται με πιο αργό ρυθμό και είναι περισσότερο ευπαθείς. Για αυτούς τους λόγους, οι μονάδες δισκέτας είναι λιγότερο δημοφιλείς από ότι παλαιότερα, αν και εξακολουθούν να περιλαμβάνονται σε κάποιους υπολογιστές.
Δισκέτα
Για ποιο λόγο είναι εύκαμπτες οι δισκέτες Αν και το εξωτερικό μέρος τους είναι φτιαγμένο από σκληρό πλαστικό, αυτό είναι μόνο το περίβλημα. Ο δίσκος στο εσωτερικό είναι φτιαγμένος από λεπτό, ελαστικό βινύλιο.
Ποντίκι
Το ποντίκι είναι μια μικρή συσκευή που χρησιμοποιείται για την κατάδειξη και επιλογή στοιχείων στην οθόνη του υπολογιστή. Αν και τα ποντίκια μπορεί να έχουν διάφορα σχήματα, το τυπικό ποντίκι έχει κάποια ομοιότητα με το πραγματικό ποντίκι. Είναι μικρό, μακρόστενο και συνδέεται στη μονάδα συστήματος με ένα μακρύ καλώδιο που μοιάζει με ουρά. Μερικά σύγχρονα ποντίκια είναι ασύρματα.
Ποντίκι
Ένα ποντίκι έχει συνήθως δύο κουμπιά: ένα κύριο κουμπί (συνήθως το αριστερό κουμπί) και ένα δευτερεύον. Πολλά ποντίκια διαθέτουν επίσης έναν τροχό ανάμεσα στα δύο κουμπιά, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα ομαλής κύλισης σε οθόνες πληροφοριών.
Όταν μετακινείτε το ποντίκι με το χέρι, ένας δείκτης στην οθόνη μετακινείται προς την ίδια κατεύθυνση. (Η μορφή του δείκτη μπορεί να αλλάξει, ανάλογα με το σημείο που θα τον τοποθετήσετε στην οθόνη.) Όταν θέλετε να επιλέξετε ένα στοιχείο, τοποθετείστε το δείκτη του ποντικιού επάνω σε αυτό και κάντε κλικ (πατήστε και αφήστε) το κύριο κουμπί. Αυτός είναι και ο βασικός τρόπος αλληλεπίδρασης με τον υπολογιστή σας. Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε το θέμα Χρήση του ποντικιού.
Πληκτρολόγιο
Το πληκτρολόγιο χρησιμοποιείται κυρίως για την εισαγωγή κειμένου στον υπολογιστή. Όπως το πληκτρολόγιο μιας γραφομηχανής, έχει πλήκτρα για γράμματα και αριθμούς, αλλά έχει επίσης κάποια ειδικά πλήκτρα:
-
Τα πλήκτρα λειτουργιών, τα οποία εμφανίζονται στην επάνω σειρά, εκτελούν διάφορες λειτουργίες, ανάλογα με το που χρησιμοποιούνται.
-
Το αριθμητικό πληκτρολόγιο, το οποίο βρίσκεται στη δεξιά μεριά στα περισσότερα πληκτρολόγια, σάς δίνει τη δυνατότητα να καταχωρείτε αριθμούς γρήγορα.
-
Τα πλήκτρα περιήγησης, όπως τα πλήκτρα βέλους, σάς δίνουν τη δυνατότητα να αλλάζετε θέση μέσα σε ένα έγγραφο ή μια ιστοσελίδα.
Πληκτρολόγιο
Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε το πληκτρολόγιο για την εκτέλεση πολλών εργασιών που μπορείτε να εκτελέσετε με ένα ποντίκι. Για περισσότερες πληροφορίες, δείτε το θέμα Χρήση του πληκτρολογίου.
Οθόνη
Η οθόνη εμφανίζει οπτικοποιημένες πληροφορίες, χρησιμοποιώντας κείμενο και γραφικά. Όπως η οθόνη μιας τηλεόρασης, η οθόνη του υπολογιστή μπορεί να εμφανίζει σταθερές ή κινούμενες εικόνες.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι οθόνης: η οθόνη CRT (καθοδικού σωλήνα) και η οθόνη LCD (υγρών κρυστάλλων). Και οι δύο τύποι παράγουν εικόνες υψηλής ευκρίνειας, αλλά οι οθόνες LCD έχουν το πλεονέκτημα ότι είναι λεπτότερες και ελαφρύτερες. Οι οθόνες CRT, ωστόσο, είναι σε γενικές γραμμές οικονομικότερες.
Οθόνη LCD (αριστερά), οθόνη CRT (δεξιά)
Εκτυπωτής
Ένας εκτυπωτής μεταφέρει δεδομένα από τον υπολογιστή στο χαρτί. Δεν χρειάζεστε τον εκτυπωτή για να χρησιμοποιήσετε τον υπολογιστή σας, αλλά εάν έχετε έναν, μπορείτε να εκτυπώνετε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, κάρτες, προσκλήσεις, ανακοινώσεις και άλλα. Πολλοί βρίσκουν επίσης χρήσιμη τη δυνατότητα να εκτυπώνουν φωτογραφίες στο σπίτι.
Οι δύο βασικοί τύποι εκτυπωτών είναι οι εκτυπωτές ψεκασμού μελανιού και οι εκτυπωτές λέιζερ. Οι εκτυπωτές ψεκασμού μελανιού είναι περισσότερο δημοφιλείς για χρήση στο σπίτι. Μπορούν να πραγματοποιήσουν ασπρόμαυρες ή έγχρωμες εκτυπώσεις, καθώς και να εκτυπώσουν υψηλής ποιότητας φωτογραφίες όταν χρησιμοποιούνται με ειδικό χαρτί. Οι εκτυπωτές λέιζερ είναι γρηγορότεροι και σε γενικές γραμμές καταλληλότεροι για εντατική χρήση.
Εκτυπωτής ψεκασμού μελανιού (αριστερά), εκτυπωτής λέιζερ (δεξιά)
Ηχεία
Τα ηχεία χρησιμοποιούνται στην αναπαραγωγή ήχου. Μπορεί να είναι ενσωματωμένα στη μονάδα συστήματος ή να συνδέονται σε αυτήν με καλώδια. Τα ηχεία σάς δίνουν τη δυνατότητα να ακούτε μουσική ή ηχητικά εφέ από τον υπολογιστή σας.
Ηχεία υπολογιστή
Μόντεμ
Για να συνδέσετε τον υπολογιστή σας στο Internet, χρειάζεστε ένα μόντεμ. Το μόντεμ είναι μια συσκευή που στέλνει και λαμβάνει πληροφορίες του υπολογιστή μέσω μιας τηλεφωνικής γραμμής ή ενός καλωδίου υψηλής ταχύτητας. Τα μόντεμ μπορεί να είναι ενσωματωμένα στη μονάδα συστήματος, αλλά τα μόντεμ υψηλής ταχύτητας είναι συνήθως ανεξάρτητα στοιχεία.
Καλωδιακό μόντεμ