Een opstartschijf (soms ook wel een opstartdiskette genoemd) is een verwisselbaar medium, zoals een diskette of een cd-rom, dat opstartbestanden bevat. Deze bestanden worden door uw computer gebruikt om Windows te starten. Deze opstartbestanden staan ook op de vaste schijf van uw computer. Als deze bestanden echter beschadigd raken, kunt u de bestanden op de opstartschijf gebruiken om Windows te starten.

In eerdere versies van het besturingssysteem die gebruikmaken van het FAT- of hetFAT32-bestandssysteem, zoals Windows 95 en Windows 98 biedt de opstartschijf zelfs toegang tot bestanden op de vaste schijf wanneer Windows niet kan worden gestart. Dit houdt echter tevens een beveiligingsrisico in omdat iedereen met een opstartschijf en toegang tot de computer de computer kan starten en de bestanden kan openen. Vaste schijven die zijn geformatteerd met het NTFS-bestandssysteem kennen een ingebouwde beveiligingsfunctie die het gebruik van een opstartschijf voor het verkrijgen van toegang tot bestanden voorkomt.

De installatieschijf van Windows bevat de bestanden die nodig zijn om Windows op te starten. Deze installatieschijf is dus tevens een opstartschijf. Als u Windows vanwege een probleem niet kunt opstarten, kunt u de installatieschijf gebruiken om Windows op te starten. De installatieschijf bevat bovendien het programma Opstartherstel. U kunt dit programma gebruiken om Windows te repareren als het besturingssysteem door een probleem niet kan opstarten. Het programma Opstartherstel is in staat om automatisch problemen te verhelpen die in het verleden alleen via een opstartschijf konden worden verholpen.