Onderdelen van een computer


Als u een desktopcomputer gebruikt, zult u waarschijnlijk reeds weten dat er geen specifiek onderdeel bestaat dat computer heet. Een computer is in feite een systeem dat bestaat uit een groot aantal samenwerkende onderdelen. De fysieke onderdelen (de onderdelen die u kunt zien en aanraken) worden gezamenlijk aangeduid als hardware. (De term software verwijst daarentegen naar de instructies of programma's op basis waarvan de hardware bewerkingen verricht.)

In de volgende afbeelding wordt de meest gebruikelijke hardware in een desktopcomputersysteem weergegeven. Het kan zijn dat uw systeem iets afwijkt van het systeem dat in de afbeelding is weergegeven. Het merendeel van de onderdelen zal echter overeenkomen. Een laptopcomputer is met soortgelijke onderdelen uitgerust, alleen zijn deze hierbij samengevoegd in één compact pakket.

Afbeelding van een desktopcomputersysteem
Een desktopcomputersysteem

Hierna worden de afzonderlijke onderdelen beschreven.

Systeemeenheid

De systeemeenheid vormt de kern van een computersysteem. De systeemeenheid is gewoonlijk een rechthoekige kast die op of onder uw bureau wordt geplaatst. Deze kast bevat talloze elektronische componenten die informatie verwerken. De belangrijkste component is de centrale verwerkingseenheid (CPU), ofwel de microprocessor. Dit onderdeel fungeert als het ware als het brein van de computer. Een andere belangrijke component is het RAM-geheugen (Random Access Memory) waarin tijdelijk informatie wordt opgeslagen die door de CPU wordt gebruikt wanneer de computer is ingeschakeld. De informatie die in het RAM-geheugen wordt opgeslagen, wordt gewist zodra de computer wordt uitgeschakeld.

Bijna elk ander onderdeel van uw computer wordt met een kabel op de systeemeenheid aangesloten. Deze kabels worden aangesloten op specifieke poorten (ingangen) die zich meestal op de achterzijde van de systeemeenheid bevinden. Hardwareonderdelen die geen onderdeel uitmaken van de systeemeenheid worden soms ook wel randapparatuur of apparaten genoemd.

Afbeelding van een systeemeenheid
Systeemeenheid

Opslag

Uw computer is voorzien van een of meer schijfstations. Schijfstations zijn apparaten die informatie opslaan op een metalen of plastic schijf. De opgeslagen informatie blijft ook op een dergelijke schijf staan wanneer de computer is uitgeschakeld.

Hardeschijfstation

Op het hardeschijfstation van uw computer wordt informatie opgeslagen op een harde schijf. Een harde schijf is een platte plaat of stapel platen met een magnetisch oppervlak. Harde schijven kunnen plaats bieden aan omvangrijke hoeveelheden informatie en worden daarom gewoonlijk gebruikt als het belangrijkste opslagmedium van uw computer waarop bijna al uw programma's en bestanden zijn opgeslagen. Het hardeschijfstation bevindt zich gewoonlijk in de systeemeenheid.

Afbeelding van een hardeschijfstation
Hardeschijfstation

Cd-stations en dvd-stations

Bijna alle computers zijn tegenwoordig uitgerust met een cd-rom-station of een dvd-station dat zich gewoonlijk aan de voorzijde van de systeemeenheid bevindt. Cd-stations maken gebruik van lasers om de gegevens op een cd te lezen (ophalen). Een groot aantal cd-stations is bovendien in staat om gegevens op cd's te schrijven (opnemen). Als u over een schijfstation met opnamemogelijkheden beschikt, kunt u kopieën van uw bestanden opslaan op lege cd's. Daarnaast kunt u een cd-rom-station ook gebruiken om muziek-cd's op uw computer af te spelen.

Afbeelding van een cd-rom
Cd

Dvd-stations bieden dezelfde mogelijkheden als cd-rom-stations en zijn daarnaast in staat om dvd's te lezen. Als u over een dvd-station beschikt, kunt u bovendien films op uw computer weergeven. Een groot aantal dvd-stations biedt u tevens de mogelijkheid om gegevens op te nemen op lege dvd's.

Tip

  • Als u over een cd-station of dvd-station met opnamemogelijkheden beschikt, is het raadzaam om periodiek een back-up (een kopie) van belangrijke bestanden op een cd of dvd te maken. Op deze manier voorkomt u dat u uw gegevens verliest als uw harde schijf het ooit mocht begeven.

Diskettestation

Diskettestations slaan informatie op op diskettes. Dergelijke diskettes werden vroeger ook wel floppy disks of floppy's genoemd. Diskettes kunnen in vergelijking tot cd's en dvd's slechts een geringe hoeveelheid gegevens opslaan. Daarnaast duurt het langer om de gegevens op te halen van een diskette dan van een cd of dvd en raken diskettes eerder beschadigd. Diskettestations hebben hierdoor aan populariteit ingeboet ondanks dat deze nog steeds in sommige computers worden opgenomen.

Afbeelding van een diskette
Diskette

Waarom worden deze schijven ook wel 'floppies' genoemd? De buitenkant is vervaardigd uit hard plastic en fungeert als een hoes voor de interne schijf die is vervaardigd uit een flexibel vinyl.

Muis

Een muis is een apparaatje dat wordt gebruikt om items op het scherm van uw computer aan te wijzen en te selecteren. Hoewel muizen talloze vormen kunnen hebben, lijken de meeste muizen toch een beetje op een echte muis. Dit kleine langwerpige apparaat wordt met behulp van een lange draad (die aan de staart doet denken) op de systeemeenheid aangesloten. Sommige nieuwere muizen zijn draadloos.

Afbeelding van een computermuis
Muis

Een muis is gewoonlijk van twee knoppen voorzien: een primaire knop (meestal de linkermuisknop) en een secundaire knop. Een groot aantal muizen is bovendien voorzien van een muiswiel dat zich tussen de twee knoppen bevindt en waarmee u soepel door schermen met informatie kunt schuiven.

Afbeelding van muisaanwijzers
Muisaanwijzers

Als u de muis met uw hand verplaatst, wordt de muiswijzer die op het scherm wordt weergegeven eveneens in dezelfde richting verplaatst. (De weergave van de muiswijzer kan variëren, afhankelijk van op welke positie op het scherm deze is geplaatst.) Als u een item wilt selecteren, wijst u het desbetreffende item aan en vervolgens klikt (indrukken en loslaten) u met de primaire muisknop. Het aanwijzen en klikken met de muis is de belangrijkste vorm van interactie tussen u en de computer. Zie De muis gebruiken voor meer informatie.

Toetsenbord

Het toetsenbord wordt hoofdzakelijk gebruikt voor het typen van tekst op de computer. Het toetsenbord is, zoals bij een typemachine, voorzien van toetsen met cijfers en letters en van een aantal speciale toetsen:

  • De functietoetsen bevinden zich op de bovenste toetsenrij op het toetsenbord en zijn, afhankelijk van in welke situatie deze worden gebruikt, gekoppeld aan verschillende functies.

  • Het numerieke toetsenblok bevindt zich meestal rechts op het toetsenbord en stelt u in staat om snel getallen in te voeren.

  • De navigatietoetsen, zoals de pijltoetsen, stellen u in staat om de cursor binnen een document of op een webpagina te verplaatsen.

Afbeelding van een toetsenbord
Toetsenbord

U kunt met het toetsenbord bovendien het merendeel van de taken uitvoeren die u ook met de muis kunt uitvoeren. Zie Het toetsenbord gebruiken voor meer informatie.

Beeldscherm

Op het beeldscherm wordt informatie weergegeven met behulp van tekst en afbeeldingen. Het gedeelte van het beeldscherm waarop de informatie wordt weergegeven, wordt het scherm genoemd. Een computerscherm is, evenals een televisiescherm, in staat om zowel stilstaande als bewegende beelden weer te geven.

Er zijn twee hoofdtypen beeldschermen: CRT-beeldschermen (Cathode Ray Tube) en LCD-beeldschermen (Liquid Crystal Display). Beide typen beeldschermen voorzien in scherpe beelden. LCD-schermen zijn echter veel slanker en lichter.

Afbeelding van een LCD-monitor en een CRT-monitor
LCD-beeldscherm (links) en CRT-beeldscherm (rechts)

Printer

Een printer brengt gegevens over vanaf een computer naar papier. U hoeft niet over een printer te beschikken als u een computer wilt gebruiken. Als u echter wel over een printer beschikt, kunt u e-mailberichten, kaarten, uitnodigingen, aankondigingen en andere materialen afdrukken. Veel mensen stellen het bovendien op prijs als zij thuis zelf hun foto's kunnen afdrukken.

De twee belangrijkste typen printers zijn inkjetprinters en laserprinters. Inkjet-printers zijn bijzonder populair bij thuisgebruikers. U kunt met een inkjetprinter zowel zwart-wit afdrukken als afdrukken in kleur maken en u kunt, wanneer u speciaal papier gebruikt, kwalitatief hoogwaardige foto's afdrukken. Laserprinters zijn sneller en zijn over het algemeen beter geschikt voor een zwaar gebruik.

Afbeelding van een inkjetprinter en een laserprinter
Inkjet-printer (links) en laserprinter (rechts)

Luidsprekers

Luidsprekers worden gebruikt voor de weergave van geluid. De luidsprekers kunnen in de systeemeenheid zijn ingebouwd of kunnen met kabels op de systeemeenheid worden aangesloten. Luidsprekers stellen u in staat om muziek te beluisteren en om geluidseffecten van uw computer weer te geven.

Afbeelding van computerluidsprekers
Computerluidsprekers

Modem

Als u met uw computer verbinding met internet wilt maken, moet u over een modem beschikken. Een modem is een apparaat dat computerinformatie verzendt en ontvangt via een telefoonlijn of een snelle kabelverbinding. De modem is soms in de systeemeenheid ingebouwd. Bij snelle modems betreft het echter meestal externe componenten.

Afbeelding van een kabelmodem
Kabelmodem