Windows optimaliseren voor betere prestaties



Hoe snel uw computer ook is als hij nieuw is, na verloop van tijd lijkt hij steeds langzamer te worden. Nadat u een stuk of wat programma's hebt geïnstalleerd en bergen materiaal van internet hebt gedownload, lijkt die super-de-luxe pc van vorig jaar ineens veel minder snel. Dit gaat echter zo geleidelijk dat u het nauwelijks merkt. Totdat u op een dag een programma en bestand opent en denkt 'Wat is er met mijn computer gebeurd?'

Gelukkig zijn er tal van manieren om Windows sneller te maken en uw pc beter te laten werken zonder nieuwe hardware te installeren. Hier volgen enkele tips voor het optimaliseren van Windows Vista.

Verwijder programma's die u toch nooit gebruikt

Veel computerfabrikanten zetten allerlei programma's op uw nieuwe computer waar u niet om hebt gevraagd en die u misschien nooit zult gebruiken. Vaak zijn dit proefversies of beperkte versies van programma's waarvan het softwarebedrijf hoopt dat u ze zult proberen en vervolgens een upgrade naar de volledige of een nieuwere versie van de software aanschaft. Als u deze ongewenste programma's toch op uw computer laat staan, kunnen ze geheugen, schijfruimte en processorcapaciteit in beslag nemen, waardoor de computer langzamer wordt.

U doet er goed aan om alle programma's te verwijderen die u niet nodig denkt te hebben. Dit geldt niet alleen voor software die standaard is geïnstalleerd, maar ook voor software die u zelf hebt geïnstalleerd en niet meer nodig hebt, vooral hulpprogramma's voor het beheer en de afstemming van de hardware en software van uw computer. Dergelijke hulpprogramma's, denk aan virusscanners en programma's voor het opschonen van uw vaste schijf of het maken van back-ups, worden vaak automatisch gestart bij het opstarten van de computer en blijven vervolgens ongemerkt op de achtergrond actief. Veel mensen weten zelfs niet dat ze dit soort programma's met zich meeslepen.

Zelfs op een oudere pc kunnen programma's staan die de fabrikant heeft geïnstalleerd en die u zelf nooit hebt opgemerkt. Het is nooit te laat om deze programma's te verwijderen en grote schoonmaak te houden. U dacht misschien dat die software nog van pas zou komen. Maar niet dus. Gewoon verwijderen en kijken of uw computer dan sneller is.

Zie Een programma verwijderen of wijzigen voor meer informatie.

Beperk het aantal programma's dat tegelijk met de computer wordt gestart

Veel programma's zijn zo gemaakt dat ze automatisch worden geladen tijdens het starten van Windows. Softwarefabrikanten laten hun programma's vaak openen op de achtergrond (waardoor u niet ziet dat ze actief zijn), zodat ze onmiddellijk worden geopend wanneer u op een pictogram van het programma klikt. Dat is wel handig bij programma's die u vaak gebruikt, maar bij programma's die u bijna nooit gebruikt kost dit alleen maar geheugen. Bovendien gaat dit ten koste van de snelheid waarmee Windows wordt geladen.

Beslis zelf welke programma's u wilt laden tijdens het opstarten.

Maar hoe weet u nu welke programma's automatisch worden geladen? Soms spreekt het voor zich, doordat het programma een pictogram toevoegt aan het systeemvak op de taakbalk. U ziet dus onmiddellijk dat het programma actief is. Controleer of hier actieve programma's staan die u helemaal niet automatisch wilt laden. Plaats de muisaanwijzer op elk pictogram zodat u de naam van het programma ziet. Klik wel op de knop Verborgen pictogrammen weergeven, zodat u geen enkel pictogram mist.

Afbeelding van de knop Verborgen pagina's weergeven
De knop Verborgen pictogrammen weergeven van het systeemvak

Zelfs na controle van het systeemvak kunt u bepaalde automatisch geladen programma's hebben gemist. U kunt deze programma's zoeken en uitschakelen met Windows Defender.

Afbeelding van het venster Softwareverkenner in Windows Defender
Het onderdeel Softwareverkenner van Windows Defender laat zien welke programma's automatisch worden meegestart met Windows

Als u niet zeker weet of een programma automatisch moet worden geopend bij het starten, schakel het dan uit, start de computer opnieuw op en gebruik het programma in kwestie. Als u nu problemen ondervindt met dat programma, ga dan terug en laat het weer automatisch starten.

Zie Voorkomen dat een programma tijdens het starten van Windows automatisch wordt uitgevoerd voor meer informatie over het gebruik van Windows Defender.

Opmerking

  • Sommige mensen gebruiken liever het onderdeel Systeemconfiguratie om te bepalen welke programma's worden geladen. Zie Systeemconfiguratie starten voor meer informatie.

Defragmenteer de vaste schijf

Als gevolg van fragmentatie moet de vaste schijf meer werk verrichten waardoor de computer langzamer gaat werken. Met Schijfdefragmentatie worden gefragmenteerde gegevens opnieuw geordend zodat de vaste schijf efficiënter kan werken. Schijfdefragmentatie wordt volgens een schema uitgevoerd, maar u kunt de vaste schijf ook handmatig defragmenteren.

Zie De prestaties verbeteren door de vaste schijf te defragmenteren voor meer informatie.

Schoon de vaste schijf op

Als u het aantal onnodige bestanden op de vaste schijf wilt verminderen om schijfruimte vrij te maken en uw computer sneller te maken, kunt u Schijfopruiming gebruiken. Hiermee worden tijdelijke bestanden verwijderd, wordt de Prullenbak leeggemaakt en worden verschillende systeembestanden en andere items die u niet meer nodig hebt, verwijderd. Zie Bestanden verwijderen met Schijfopruiming voor stapsgewijze instructies.

Gebruik minder programma's tegelijk

Zelf hebt u ook invloed op de snelheid van uw computer. Als u het type gebruiker bent dat bij voorkeur acht programma's en tien browservensters tegelijk open heeft, tijdens het chatten met uw vrienden bijvoorbeeld, dan is het niet meer dan logisch dat uw pc daar moeite mee heeft. Als u altijd veel e-mailberichten open laat staan, verbruikt dit ook geheugen.

Als u merkt dat uw pc langzamer wordt, kijk dan of het echt nodig is dat u al die programma's en vensters tegelijk open hebt. In plaats van uw e-mailberichten open te laten staan kunt u ze beter meteen beantwoorden.

Schakel visuele effecten uit

Als Windows langzaam is, kunt u enkele visuele effecten uitschakelen. Het is een evenwichtsoefening tussen weergave en prestaties. Wat hebt u liever: dat Windows snel werkt of er mooi uitziet? Als uw pc snel genoeg is, maakt het niet uit. Maar als uw computer Windows Vista maar net aankan, dan kunt u er goed aan doen om de visuele toeters en bellen wat terug te schroeven.

U kunt zelf kiezen welke visuele effecten u wilt uitschakelen, maar u kunt dit ook door Windows laten doen. Er zijn twintig visuele effecten die u kunt bijregelen, zoals het transparante glasidee, de manier waarop menu's worden geopend en gesloten, en de weergave van schaduw.

Afbeelding van het dialoogvenster Instellingen voor prestaties
In het dialoogvenster Instellingen voor prestaties kunt u maar liefst twintig visuele effecten in- en uitschakelen

Visuele instellingen aanpassen voor de beste prestaties:

  1. U kunt Informatie over prestaties en hulpprogramma's volgt openen: klik op de knop StartAfbeelding van de knop Start, klik op Configuratiescherm, klik op Systeem en onderhoud en klik vervolgens op Informatie over prestaties en hulpprogramma's.

  2. Klik op Visuele effecten aanpassen. Beheerdersmachtiging vereist Typ het wachtwoord of een bevestiging als u wordt gevraagd om het Administrator-wachtwoord of een bevestiging.

  3. Klik op het tabblad Visuele effecten, klik op Beste prestaties en klik op OK. (Voor een minder vergaande optie selecteert u Door Windows laten kiezen.)

Start de computer regelmatig opnieuw op

Deze tip is simpel. Start de computer minstens eenmaal per week opnieuw op, vooral bij intensief gebruik. Wanneer de computer opnieuw wordt opgestart, wordt het geheugen helemaal gewist en worden alle processen en services afgesloten.

Alle software die op de pc actief is, wordt afgesloten. Dit geldt niet alleen voor de programma's die u op de taakbalk ziet, maar ook de tientallen services die door allerlei programma's zijn gestart en nooit zijn gestopt. Een herstart kan tal van mysterieuze problemen verhelpen.

Als u zo veel programma's, e-mailberichten en websites open hebt staan dat u een herstart maar moeilijk vindt, dan kunt u er zeker van zijn dat u uw computer opnieuw moet opstarten. Hoe meer u opent en hoe langer u die dingen actief laat, des te groter de kans dat de pc langzamer wordt en uiteindelijk een tekort aan geheugen zal krijgen.

Installeer extra geheugen

Dit is geen handleiding voor het kopen van nieuwe hardware om uw computer sneller te maken. In plaats daarvan willen we uitleggen hoe u Windows sneller kunt maken. Daarbij mag het toevoegen van geheugen aan uw pc echter niet onvermeld blijven.

Als een computer met Windows Vista langzaam lijkt, dan komt dat vaak doordat de computer niet genoeg geheugen heeft. Meer geheugen is de kortste weg naar meer snelheid.

Windows Vista kan worden gebruikt op een pc met 512 MB RAM-geheugen (Random Access Memory), maar 1 GB is beter. Voor optimale prestaties vergroot u het geheugen tot 2 GB of meer.

Als u de pc toch opent om extra geheugen te installeren, kies dan in één keer voor in totaal 2 GB. En dit geldt zeker voor personen die graag grote aantallen e-mailberichten, browservensters en andere programma's tegelijk open hebben staan.

Een andere mogelijkheid om geheugen toe te voegen is Windows ReadyBoost. Hiermee kunt u de opslagruimte van bepaalde verwisselbare media, zoals USB-flashstations, gebruiken om uw computer sneller te maken. Het is gemakkelijker om flashgeheugen in een USB-poort te steken dan om uw computer open te maken en geheugenmodules in het moederbord te prikken. Zie Geheugen in uw opslagapparaat gebruiken om uw computer sneller te maken voor meer informatie.

Controleer de computer op virussen en spyware

Als uw computer steeds langzamer wordt, zou er ook een virus of spyware in het spel kunnen zijn. Dit komt minder vaak voor dan de andere problemen, maar u mag het nooit uitsluiten. Controleer de computer daarom eerst met antispyware en antivirussoftware.

Een computer die met een virus is geïnfecteerd, is vaak veel trager dan normaal. Andere tekenen zijn onverwachte meldingen, programma's die automatisch worden gestart of het geluid van een vaste schijf die continu aan het werk is.

Spyware is een type programma dat meestal zonder dat u het weet op de computer wordt geïnstalleerd om in de gaten te houden wat u allemaal doet. U kunt zoeken naar spyware met Windows Defender of een ander antispywareprogramma. Zie Bepalen of de computer is geïnfecteerd met spyware voor meer informatie.

Wat virussen betreft: voorkomen is beter dan genezen. Gebruik daarom altijd actuele antivirussoftware. Zelfs met deze voorzorgsmaatregelen kan uw computer toch een virus oplopen. Zie Hoe weet ik of mijn computer een virus heeft? voor meer informatie.

Controleer de snelheid van uw computer

Als u deze tips hebt geprobeerd en uw computer is nog steeds te langzaam, dan hebt u misschien een nieuwe computer of een hardwarematige upgrade nodig, zoals een nieuwe vaste schijf, een snellere videokaart of meer geheugen. U kunt de snelheid van uw computer precies terugvinden. Windows bevat een speciaal onderdeel waarmee u de snelheid van de computer kunt bepalen: de Windows Prestatie-index.

Met Windows Prestatie-index wordt een score gegeven aan vijf belangrijke onderdelen van uw computer. Tegelijk wordt een algehele basisscore gegeven. De basisscore kan nooit hoger zijn dan de subscore van het slechtst presterende onderdeel.

De basisscores variëren momenteel van 1 tot 5,9. (Scores van 6,0 en hoger zijn nog niet mogelijk. Microsoft is echter wel van plan om hogere scores mogelijk te maken naarmate de hardware beter wordt.) Als uw pc 2 of 3 scoort, kunt u beter aan een nieuwe computer gaan denken (afhankelijk van wat u met de computer wilt doen).

Zie Wat is de Windows Experience Index? voor meer informatie.

Schakel services uit die u niet nodig hebt

Van alle tips is dit de in technisch opzicht meest gevorderde. Sla deze tip gerust over als u het niet te moeilijk wilt maken.

Windows werkt met meer dan honderd services die rustig op de achtergrond hun werk doen. Deze services hebben namen als Network Access Protection Agent en Shell Hardware Detection. Ze worden meestal tegelijk met uw computer gestart en ze blijven actief totdat de computer wordt afgesloten. Sommige beveiligde Microsoft-services kunnen niet worden uitgeschakeld, de meeste andere wel. Veel softwarebedrijven installeren hun eigen services. Sommige daarvan kunt u uitschakelen om geheugen en processorcapaciteit te sparen.

Schakel een service alleen uit als u weet wat de service doet en als u zeker weet dat u die service niet nodig hebt. We kunnen hier niet ingaan op de precieze werking van de vele services van Windows, maar op internet is hier veel over te vinden.

Download voor een overzicht van Microsoft het Microsoft Word-document op de website Services in Windows Vista.

Kies voor snel