W przypadku komputera stacjonarnego żadnego pojedynczego elementu nie można nazywać „komputerem”. Komputer jest w rzeczywistości systemem złożonym z wielu współdziałających ze sobą elementów. Elementy fizyczne, które można zobaczyć i dotknąć, są nazywane ogólnie sprzętem. (Natomiast termin oprogramowanie odnosi się do instrukcji lub programów, które sterują pracą sprzętu).

Na poniższej ilustracji przedstawiono najczęściej spotykane elementy sprzętowe w stacjonarnym systemie komputerowym. Rzeczywisty system może wyglądać nieco inaczej, ale zazwyczaj zawiera większość tych elementów. Komputer przenośny składa się z podobnych elementów, ale wszystko jest umieszczone w niewielkiej obudowie o rozmiarach notatnika.

Obraz stacjonarnego systemu komputerowego
Stacjonarny system komputerowy

Poniżej zamieszczono krótkie opisy poszczególnych elementów.

Jednostka systemowa

Jednostka systemowa stanowi rdzeń systemu komputerowego. Zwykle ma postać prostopadłościennej skrzynki umieszczonej na biurku lub pod nim. Wewnątrz skrzynki znajduje się wiele składników przetwarzających informacje. Najważniejszym z tych składników jest jednostka centralna (CPU) (lub mikroprocesor), która stanowi „mózg” komputera. Kolejnym składnikiem jest pamięć RAM, która tymczasowo przechowuje informacje używane przez jednostkę centralną, gdy komputer jest włączony. Informacje przechowywane w pamięci RAM są wymazywane po wyłączeniu komputera.

Prawie wszystkie pozostałe elementy komputera są podłączane do jednostki systemowej za pomocą kabli. Wtyczki kabli należy podłączyć do określonych portów (gniazd) znajdujących się zwykle z tyłu jednostki systemowej. Element sprzętu, który nie jest częścią jednostki systemowej, jest niekiedy nazywany urządzeniem peryferyjnym lub urządzeniem.

Obraz jednostki systemowej
Jednostka systemowa

Magazyn

W komputerze jest zainstalowana co najmniej jedna stacja dysków - urządzenie, które przechowuje informacje na metalowym lub plastikowym dysku. Informacje są zachowywane na dysku, nawet gdy komputer jest wyłączony.

Dysk twardy

W stacji dysków twardych komputera informacje są przechowywane na dysku twardym - twardym talerzu lub stosie talerzy o powierzchni magnetycznej. Ponieważ na dyskach twardych może znajdować się wiele informacji, zwykle służą one za podstawowy nośnik do magazynowania danych w komputerze i zawierają prawie wszystkie programy oraz pliki użytkownika. Dysk twardy znajduje się zwykle wewnątrz jednostki systemowej.

Obraz dysku twardego
Dysk twardy

Stacje dysków CD i DVD

Prawie wszystkie komputery są obecnie wyposażone w stacje dysków CD lub DVD, które zwykle znajdują się z przodu jednostki systemowej. W stacjach dysków CD do odczytywania (pobierania) danych z dysku CD jest używana wiązka laserowa. Wiele stacji dysków CD oferuje także możliwość zapisywania (rejestrowania) danych na dyskach CD. Jeśli w komputerze jest zainstalowana stacja dysków CD z możliwością zapisu, można zapisywać kopie plików na pustych dyskach CD. Korzystając ze stacji dysków CD, można także odtwarzać muzykę z dysków CD na komputerze.

Obraz dysku CD
Dysk CD

Stacje dysków DVD oferują wszystkie możliwości stacji dysków CD, a dodatkowo umożliwiają odczytywanie dysków DVD. Jeśli jest zainstalowana stacja dysków DVD, na komputerze można oglądać filmy. Wiele stacji dysków DVD umożliwia zapisywanie danych na pustych dyskach DVD.

Porada

  • Jeśli w komputerze jest dostępna stacja dysków CD lub DVD z możliwością zapisu, na dyskach można okresowo wykonywać kopie zapasowe ważnych plików. Dzięki temu w przypadku awarii dysku twardego ważne dane nie zostaną utracone.

Stacja dyskietek

Stacja dyskietek umożliwia zapisywanie informacji na dyskach elastycznych, nazywanych także dyskietkami. W porównaniu z dyskami CD i DVD na dyskietkach można przechowywać tylko małe ilości danych. Dane są odczytywane dużo wolniej i dyskietki są bardziej podatne na uszkodzenia. Z tych powodów stacje dyskietek są mniej popularne niż kiedyś, chociaż nadal są instalowane w wielu komputerach.

Obraz dyskietki
Dyskietka

Dlaczego dyskietki są nazywane dyskami „elastycznymi”? Wykonana z twardego plastiku zewnętrzna część dyskietki jest tylko kopertą. Dysk wewnątrz koperty jest wykonany z cienkiego, elastycznego winylu.

Mysz

Mysz to niewielkie urządzenie używane do wskazywania i zaznaczania elementów na ekranie komputera. Chociaż myszy mogą mieć różne kształty, typowa mysz zwykle przypomina nieco prawdziwą mysz. Jest to niewielkie, podłużne urządzenie podłączane do jednostki systemowej przy użyciu kabla przypominającego ogon. Nowe modele myszy są bezprzewodowe.

Obraz myszy komputerowej
Mysz

Mysz ma zwykle dwa przyciski: przycisk podstawowy (zwykle lewy) oraz przycisk pomocniczy. W wielu modelach myszy między przyciskami znajduje się także kółko umożliwiające płynne przewijanie ekranów z informacjami.

Obraz wskaźników myszy
Wskaźniki myszy

Podczas przesuwania ręką myszy wskaźnik na ekranie porusza się w tym samym kierunku. (Wygląd wskaźnika może zmieniać się w zależności od miejsca na ekranie, w którym jest umieszczony). Aby zaznaczyć element, należy wskazać ten element, a następnie kliknąć (nacisnąć i zwolnić przycisk podstawowy). Wskazywanie i klikanie myszą jest głównym sposobem współpracy użytkownika z komputerem. Aby uzyskać więcej informacji, zobacz temat Korzystanie z myszy.

Klawiatura

Klawiatura jest używana głównie do wpisywania tekstu na komputerze. Podobnie jak w maszynie do pisania na klawiaturze komputera znajdują się klawisze z literami i cyframi, ale są także klawisze specjalne:

  • Klawisze funkcyjne w górnym rzędzie klawiszy umożliwiają wykonywanie różnych funkcji w zależności od miejsca użycia.

  • Klawiatura numeryczna, umieszczona po prawej stronie większości klawiatur, umożliwia szybkie wpisywanie cyfr.

  • Klawisze nawigacyjne, na przykład klawisze strzałek, umożliwiają zmianę pozycji w dokumencie lub na stronie sieci Web.

Obraz klawiatury
Klawiatura

Za pomocą klawiatury można wykonywać wiele zadań realizowanych przy użyciu myszy. Aby uzyskać więcej informacji, zobacz temat Korzystanie z klawiatury.

Monitor

Na monitorze są wyświetlane informacje w formie tekstu i grafiki. Część monitora, na której są wyświetlane informacje, jest nazywana ekranem. Podobnie jak w przypadku telewizji na ekranie komputera mogą być wyświetlane obrazy nieruchome i ruchome.

Istnieją dwa podstawowe typy monitorów: CRT (kineskopowe) i nowsze, LCD (ciekłokrystaliczne). Oba typy monitorów umożliwiają uzyskanie wyraźnych obrazów, ale monitory ciekłokrystaliczne mają tę zaletę, że są cieńsze i lżejsze.

Obraz monitora LCD oraz monitora CRT
Monitor LCD (po lewej); monitor CRT (po prawej)

Drukarka

Drukarka umożliwia przenoszenie danych z komputera na papier. Drukarka nie jest niezbędna do korzystania z komputera, ale mając ją w zestawie, można drukować wiadomości e‑mail, karty, zaproszenia, ogłoszenia i inne materiały. Wielu użytkowników chce także mieć możliwość drukowania fotografii w domu.

Dwa podstawowe typy drukarek to drukarki atramentowe i drukarki laserowe. Drukarki atramentowe są najbardziej popularnym typem drukarek do użytku domowego. Umożliwiają drukowanie w czerni i bieli lub w pełnej gamie kolorów, pozwalając uzyskać fotografie wysokiej jakości na specjalnym papierze. Drukarki laserowe są szybsze i ogólnie lepiej przystosowane do intensywnego użytkowania.

Obraz drukarki atramentowej i laserowej
Drukarka atramentowa (po lewej); drukarka laserowa (po prawej)

Głośniki

Głośniki służą do odtwarzania dźwięku. Mogą być wbudowane w jednostkę systemową lub podłączone za pomocą kabli. Głośniki umożliwiają słuchanie muzyki i efektów dźwiękowych pochodzących z komputera.

Obraz głośników komputerowych
Głośniki komputera

Modem

Aby podłączyć komputer do Internetu, należy mieć modem. Jest to urządzenie, które wysyła informacje z komputera i odbiera je za pośrednictwem linii telefonicznej lub kabla o dużej szybkości. Modemy są czasem wbudowane w jednostkę systemową, jednak modemy obsługujące sieci o dużej przepustowości są zwykle osobnymi urządzeniami.

Obraz modemu kablowego
Modem kablowy