Mektup yazarken veya sayısal veri hesaplarken, bilgisayarınıza bilgi girmek için öncelikli olarak klavyenizi kullanırsınız. Ancak, bilgisayarınızı denetlemek için de klavyenizi kullanabileceğinizi biliyor muydunuz? Birkaç basit klavye komutu (bilgisayarınız için yönergeler) daha etkin olarak çalışmanıza yardımcı olabilir. Bu makale, temel klavye kullanma bilgilerini kapsamaktadır ve klavye komutlarına başlamanızı sağlar.

Tuşlar nasıl düzenlenir

Klavyenizdeki tuşlar, işlevlerine göre birkaç gruba ayrılabilirler:

  • Yazma tuşları (alfasayısal tuşlar). Bu tuşlar, geleneksel daktilodaki aynı harf, sayı, noktalama ve simge tuşlarından oluşmaktadır.

  • Denetim tuşları. Bu tuşlar, belirli eylemleri gerçekleştirmek için tek başına veya diğer tuşlarla birlikte kullanılır. En sık kullanılan denetim tuşları Ctrl, Alt, Windows logosu tuşu Windows logo tuşunun resmi ve Esc'dir.
  • İşlev tuşları. İşlev tuşları belirli görevleri gerçekleştirmek için kullanılır. F1, F2, F3 şeklinde devam ederek F12'ye kadar etiketlenmiştir. Bu tuşların işlevleri programdan programa değişir.

  • Gezinme tuşları. Bu tuşlar, belgelerde ve web sayfalarında hareket etme ve metin düzenleme için kullanılır. Bunlar arasında, Home, End, Page Up, Page Down, Delete ve Insert yer alır.

  • Sayısal tuş takımı. Sayısal tuş takımı sayıları hızlı bir şekilde girmek için kullanışlıdır. Tuşlar, geleneksel bir hesap makinesi veya toplama makinesinde olduğu gibi bir blokta bir araya gruplanmıştır.

Aşağıdaki resimde, normal bir klavyede bu tuşların nasıl dizildiği gösterilmektedir. Klavyenizin düzeni farklı olabilir.

Tuş türlerini gösteren klavyenin resmi
Klavyede tuşların klavyede dizilişi

Metin yazma

Ne zaman bir programa, e-posta iletisine veya metin kutusuna bir şeyler yazmanız gerekse, yanıp sönen dikey bir çizgi görürsünüz (İmlecin resmi ). Bu, aynı zamanda ekleme noktası olarak da adlandırılan imleç'tir. Yazdığınız metnin başlayacağı yeri gösterir. Fareyle istediğiniz yeri tıklatarak ya da gezinme çubuklarını (bu makaledeki "Gezinme tuşlarını kullanma" bölümüne bakın) kullanarak imleci taşıyabilirsiniz.

Harfler, sayılar, noktalama işaretleri ve sembollerin yanı sıra, yazım tuşlarına ÜstKrkt, Caps Lock, Tab, Enter, Boşluk Çubuğu ve Geri Al tuşu da dahildir.

Tuş adı
Kullanımı

Üst Karakter

Büyük harf yazmak için bir harfle birlikte Üst Karakter tuşuna basın. Başka bir tuşun üst kısmında gösterilen sembolü yazmak için o tuşla birlikte Üst Karakter tuşuna basın.

Caps Lock

Tüm harfleri büyük harf olarak yazmak için bir defa Caps Lock tuşuna basın. Bu işlevi devre dışı bırakmak için tekrar Caps Lock tuşuna basın. Klavyenizde Caps Lock tuşunun etkin olup olmadığını gösteren bir ışık olabilir.

Sekme

İmleci birkaç boşluk ileri taşımak için Tab tuşuna basın. Ayrıca, bir formda sonraki metin kutusuna gitmek için de Tab tuşuna basabilirsiniz.

Enter

İmleci bir sonraki satırın başına taşımak için Enter tuşuna basın. Bir iletişim kutusunda, vurgulanan düğmeyi seçmek için Enter tuşuna basın.

Boşluk

İmleci bir boşluk ileri taşımak için Boşluk tuşuna basın.

Geri tuşu

İmleçten önceki karakteri veya seçili metni silmek için Geri tuşuna basın.

Klavye kısayollarını kullanma

Klavye kısayolları, klavyenizi kullanarak eylemleri gerçekleştirme yollarıdır. Daha hızlı çalışmanıza yardımcı olduklarından kısayol olarak adlandırılırlar. Aslında, fareyle gerçekleştirebildiğiniz hemen hemen her eylem ve komut klavyenizde bir veya daha fazla tuşla daha hızlı gerçekleştirilebilir.

Yardım konularında iki veya daha fazla tuş arasındaki artı işareti (+) birlikte basılması gereken tuşları belirtmektedir. Örneğin, Ctrl+A, Ctrl tuşu basılı tutulup A tuşuna basılması anlamına gelir. Ctrl+Üst Karakter+A, Ctrl ve Üst Karakter tuşu basılı tutulup A tuşuna basılması anlamına gelir.

Program kısayollarını bulma

Programların çoğunda klavyenizle işlem yapabilirsiniz. Hangi komutların klavye kısayollarının olduğunu görmek için bir menü açın. Kısayollar (varsa) menü öğelerinin yanında gösterilir.

Menü komutlarının yanındaki klavye kısayollarını gösteren Not Defteri'ndeki Düzenle menüsünün resmi
Klavye kısayolları menü öğelerinin yanında görünür.

Menüleri, komutları ve seçenekleri seçme

Klavyenizle menüleri açabilir, komutları ve diğer seçenekleri seçebilirsiniz. Altı çizili harfler içeren menülerin yer aldığı bir programda, karşılık gelen menüyü açmak için Alt tuşuna ve altı çizili bir harfe basın. Komutu seçmek için menü öğesinde altı çizili harfe basın. Paint ve WordPad gibi şerit kullanan programlarda, Alt tuşuna basıldığında, basılabilecek bir harfin üzeri kaplanır (harfin altı çizilmez).

Menü komutlarında altı çizili harfleri gösteren Paint menüsü resmi
Dosya menüsünü açmak için Alt+F ve ardından Yazdır komutunu seçmek için P tuşuna basın.

Bu yöntem iletişim kutularında da çalışır. İletişim kutusundaki bir seçenekte altı çizili bir harf gördüğünüzde, bu, söz konusu seçeneği belirlemek için Alt tuşuna ve o harfe basabileceğiniz anlamına gelir.

Yararlı kısayollar

Aşağıdaki tabloda, en yararlı klavye kısayollarından bazıları listelenmektedir. Daha ayrıntılı bir liste için bkz. Klavye kısayolları.

Basılacak tuş
Yaptığı işlem
Windows logo tuşu Windows logo tuşunun resmi

Başlat menüsünü açma

Alt+Sekme

Açık programlar veya pencereler arasında geçiş yapma

Alt+F4

Etkin öğeyi kapatma veya etkin programdan çıkma

Ctrl+S

Geçerli dosya veya belgeyi kaydetme (programların çoğunda çalışır)

Ctrl+C

Seçili öğeyi kopyalama

Ctrl+X

Seçili öğeyi kesme

Ctrl+V

Seçili öğeyi yapıştırma

Ctrl+Z

Eylemi geri alma

Ctrl+A

Belge veya penceredeki tüm öğeleri seçme

F1

Bir program veya Windows için Yardım'ı gösterme

Windows logosu tuşu Windows logo tuşunun resmi +F1

Windows Yardım ve Destek'i gösterme

Esc

Geçerli görevi iptal etme

Uygulama tuşu Uygulama tuşunun resmi

Programdaki seçimle ilgili komut menüsünü açın. Seçimi sağ tıklatmaya eşdeğerdir.

Gezinme tuşlarını kullanma

Gezinme tuşları, imleci taşımanızı, belgeler ve web sayfalarında dolaşmanızı ve metni düzenlemenizi sağlar. Aşağıdaki tabloda, bu tuşların bazı yaygın işlevleri listelenir.

Basılacak tuş
Yaptığı işlem

Sol Ok, Sağ Ok, Yukarı Ok veya Aşağı Ok

İmleci veya seçimi, ok yönünde bir karakter veya bir satır ileri taşıma ya da bir web sayfasını ok yönünde kaydırma

Home

İmleci satır başına taşıma ya da web sayfasının en üstüne gitme

End

İmleci satır sonuna taşıma ya da web sayfasının en altına gitme

Ctrl+Home

Belgenin en üstüne gitme

Ctrl+End

Belgenin en altına gitme

Page Up

İmleci taşıma ya da bir ekran yukarı gitme

Page Down

İmleci taşıma ya da bir ekran aşağı gitme

Delete

İmleçten sonraki karakteri veya seçili metni silme; Windows'da seçili öğeyi silme ve Geri Dönüşüm Kutusu'na taşıma

Insert

Ekleme modunu açma kapatma. Ekleme modu açıkken, yazdığınız metin imlecin bulunduğu yere eklenir. Ekleme modu kapalıyken, yazdığınız metin varolan karakterleri değiştirir.

Sayısal tuş takımını kullanma

Sayısal tuş takımında, 0 ile 9 arasındaki sayılar, + (toplama), - (çıkarma), * (çarpma) ve / (bölme) aritmetik işlemleri ve ondalık ayırıcı hesap makinesinde olduğu gibi dizilmiştir. Tabii ki, klavyede başka bir yerde bu karakterlerin benzeri bulunur, ancak tuş takımının dizilimi sayısal verileri veya matematik işlemlerini tek elle daha kolay girmenizi sağlar.

Sayısal tuş takımının resmi
Sayısal tuş takımı

Sayısal tuş takımını kullanarak sayı girmek için Num Lock tuşuna basın. Çoğu klavyede, Num Lock tuşunun etkin olup olmadığını gösteren bir ışık vardır. Num Lock devre dışı olduğunda, sayısal tuş takımı ikinci bir gezinti tuşları kümesi olarak çalışır (bu işlevler, tuşların üzerinde, sayıların veya sembollerin yanında yazar).

Hesap makinesiyle basit işlemleri gerçekleştirmek için sayısal tuş takımınızı kullanabilirsiniz.

Hesap Makinesi'ni sayısal tuş takımıyla kullanma

  1. Hesap Makinesi'ni açmak için Başlat düğmesini Başlat düğmesinin resmi tıklatın. Arama kutusuna Hesap Makinesi yazın ve sonuç listesinde Hesap Makinesi'ni tıklatın.

  2. Num Lock tuşunun etkin olup olmadığını görmek için klavyenizi kontrol edin. Etkin değilse, Num Lock tuşuna basın.

  3. Sayısal tuş takımını kullanarak hesaplamanın ilk sayısını yazın.

  4. Tuş takımından, toplama işlemi yapmak için +, çıkarma işlemi yapmak için -, çarpma işlemi yapmak için * veya bölme işlemi yapmak için / yazın.

  5. Hesaplamadaki sonraki sayıyı girin.

  6. Hesaplamayı tamamlamak için Enter tuşuna basın.

Üç acayip tuş

Şimdiye kadar, kullanma olasılığınız olan hemen hemen her tuşu anlattık. Ancak gerçek meraklılar için, klavyedeki en gizemli üç tuşu keşfedelim: PrtScn, Scroll Lock ve Pause/Break. PrtScn, Scroll Lock ve Pause/Break.

PrtScn (veya Print Screen)

Uzun süre önce bu tuş gerçekten de üzerinde yazan şeyi yapıyordu, geçerli metin ekranını yazıcınıza gönderiyordu. Bugün ise PrtScn tuşuna basıldığında, tüm ekranın resmi çekilir ("ekran resmi") ve bilgisayarınızın belleğinde Pano'ya kopyalanır. Buradan resmi Microsoft Paint'e veya başka bir programa yapıştırabilir (Ctrl+V) ve isterseniz o programdan yazdırabilirsiniz.

Bazı klavyelerde PrtScn ile aynı tuşu paylaşan SYS RQ daha karmaşıktır. Geçmişte, SYS RQ "sistem isteği" olarak tasarlanmıştı, ancak bu komut Windows'da etkin değildir.

Print Screen tuşu hakkında daha fazla bilgi için bkz. Ekran görüntüsü yakalama (ekranınızı yazdırma).

İpucu

  • Ekranın tamamı yerine yalnızca etkin pencerenin resmini çekmek için Alt+PrtScn tuşlarına basın.

ScrLk (veya Scroll Lock)

Çoğu programda Scroll Lock tuşuna basılması herhangi bir etki oluşturmaz. Birkaç programda, Scroll Lock tuşuna basıldığında ok tuşlarının ve Page Up ve Page Down tuşlarının davranışı değişir; bu tuşlara basıldığında imlecin ya da seçimin konumu değişmeden belgenin kaydırılması sağlanır. Klavyenizde Scroll Lock tuşunun etkin olup olmadığını gösteren bir ışık olabilir.

Pause/Break

Bu tuş nadiren kullanılır. Bazı eski programlarda bu tuşa basıldığında programın duraklatılması sağlanır veya Ctrl ile birlikte bu tuşa basıldığında programın çalışması durdurulur.

Diğer tuşlar

Bazı çağdaş klavyelerde, programlara, dosyalar veya komutlara hızlı ve tek basımlık erişim sağlayan "kısayol tuşları" veya düğmeler bulunur. Başka modellerde, ses denetimleri, kaydırma tekerlekleri, yakınlaştırma tekerlekleri ve diğer araçlar vardır. Bu özelliklerle ilgili ayrıntılar için, klavyeniz veya bilgisayarınızla birlikte verilen bilgileri denetleyin ya da üreticinin web sitesini ziyaret edin.

Klavyenizi güvenle kullanmanız için ipuçları

Klavyenizin düzgün kullanılması, özellikle bilgisayarınızı uzun süre kullanıyorsanız, bileklerinizin, ellerinizi ve kollarınızın acımasını veya yaralanmasını önlemenize yardımcı olur. Sorunlardan sakınmanıza yardımcı olabilecek bazı ipuçları:

  • Klavyenizi dirsek düzeyinde yerleştirin. Kollarınızın üst kısmı yan tarafınızda rahat olmalıdır.

  • Klavyenizi önünüze ortalayın. Klavyenizin bir sayısal tuş takımı varsa, ara çubuğunu ortalama noktası olarak kullanabilirsiniz.

  • Uzak tuşlara erişmek amacıyla parmaklarınızı germek yerine tüm kolunuzu kullanabilmek için el ve bilekleriniz klavyenin üzerinde olacak şekilde yazın.

  • Yazarken avucunuzu ve bileklerinizi herhangi bir yüzeye dayamaktan kaçının. Klavyenizde avuç içi desteği varsa, yalnızca yazmaya ara verdiğinizde kullanın.

  • Yazarken, hafif dokunun ve bileklerinizi düz tutun.

  • Yazmadığınız zaman, kollarınızı ve ellerinizi dinlendirin.

  • Her 15 - 20 dakikalık bilgisayar kullanımından sonra kısa molalar verin.

Bilgisayarın diğer parçaları hakkında bilgi için bkz. Bilgisayarın parçaları.