Harf yazarken ya da sayısal veri girerken, klavyeniz bilgileri bilgisayarınıza girmenin ana yoludur. Ancak, bilgisayarınızı denetlemek için klavyenizi de kullanabileceğinizi biliyor muydunuz? Birkaç basit klavye komutu (bilgisayarınız için yönergeler) daha etkin olarak çalışmanıza yardımcı olabilir. Bu makale, temel klavye kullanma bilgilerini kapsamaktadır ve klavye komutlarına başlamanızı sağlar.

Tuşlar nasıl düzenlenir

Klavyenizdeki tuşlar, işlevlerine göre birkaç gruba ayrılabilirler:

  • Tuşlarla (alfasayısal) yazma. Bu tuşlar, geleneksel daktilodaki aynı harf, sayı, noktalama ve simge tuşlarından oluşmaktadır.

  • Denetim tuşları. Bu tuşlar, belirli eylemleri gerçekleştirmek için tek başına veya diğer tuşlarla birlikte kullanılır. En sık kullanılan denetim tuşları CTRL, ALT, Windows logosu tuşu Windows logo tuşunun resmive ESC'dir.
  • İşlev tuşları. İşlev tuşları belirli görevleri gerçekleştirmek için kullanılır. F1, F2, F3 şeklinde devam ederek F12'ye kadar etiketlenmiştir. Bu tuşların işlevleri programdan programa değişir.

  • Gezinme tuşları. Bu tuşlar, belgelerde ve web sayfalarında hareket etme ve metin düzenleme için kullanılır. Bunlara ok tuşları, HOME, END, PAGE UP, PAGE DOWN, DELETE ve INSERT dahildir.

  • Sayısal tuş takımı. Sayısal tuş takımı sayıları hızlı bir şekilde girmek için kullanışlıdır. Tuşlar, geleneksel bir hesap makinesi veya toplama makinesinde olduğu gibi bir blokta bir araya gruplanmıştır.

Aşağıdaki resimde, normal bir klavyede bu tuşların nasıl dizildiği gösterilmektedir. Klavye düzeniniz değişebilir.

Tuş türlerini gösteren klavyenin resmi
Tuşların klavyede dizilişi

Metin yazma

Bir programda e‑posta iletisinde ya da metin kutusunda bir şeyler yazmanız gerektiğinde, yanıp sönen dikey bir çubuk görürsünüz (İmlecin resmi ). Bu, aynı zamanda ekleme noktası olarak da adlandırılan imleç'tir. Yazdığınız metnin başlayacağı yeri gösterir. Fareyle istediğiniz yeri tıklatarak ya da gezinme çubuklarını (bu makaledeki "Gezinme tuşlarını kullanma" bölümüne bakın) kullanarak imleci taşıyabilirsiniz.

Yazma tuşları, harflerin, sayıların, noktalama işaretlerinin ve simgelerin yanı sıra SHIFT, CAPS CLOCK, SEKME tuşu, ENTER, ARA ÇUBUĞU ve GERİ AL tuşlarını da içerir.

Tuş adı
Kullanımı

SHIFT

Büyük harfle yazmak için harfle birlikte SHIFT tuşuna basın. Tuşun üst bölümünde gösterilen simgeyi yazmak için başka bir tuşla birlikte SHIFT tuşuna basın.

CAPS LOCK

Tüm harfleri büyük harf olarak yazmak için bir defa CAPS LOCK tuşuna basın. Bu işlevi kapatmak için yeniden CAPS LOCK tuşuna basın. Klavyenizde, CAPS LOCK'un açık olup olmadığını belirten bir ışık olabilir.

SEKME

İmleci birkaç boşluk ileri taşımak için SEKME tuşunu kullanın. Ayrıca, SEKME tuşunu bir formda sonraki kutuya geçmek için de kullanabilirsiniz.

ENTER

İmleci sonraki satırın başlangıcına taşımak için ENTER tuşuna basın. Bir iletişim kutusunda, vurgulanmış olan düğmeyi seçmek için ENTER tuşuna basın.

ARA ÇUBUĞU

İmleci bir boşluk ileri taşımak için ARA ÇUBUĞU tuşunu kullanın.

GERİ AL

İmleçten önceki karakteri veya seçili metni silmek için GERİ AL tuşuna basın.

Klavye kısayollarını kullanma

Klavye kısayolları, klavyenizi kullanarak eylemleri gerçekleştirme yollarıdır. Daha hızlı çalışmanıza yardımcı olduklarından kısayol olarak adlandırılırlar. Aslında, fareyle gerçekleştirebildiğiniz hemen hemen her eylem ve komut klavyenizde bir veya daha fazla tuşla daha hızlı gerçekleştirilebilir.

Yardım konularında iki veya daha fazla tuş arasındaki artı işareti (+) birlikte basılması gereken tuşları belirtmektedir. Örneğin, CTRL+A, CTRL ve A tuşu basılı tutulacak demektir. CTRL+SHIFT+A, CTRL ve SHIFT tuşlarını basılı tutarak ardından A tuşuna basılacak demektir.

Program kısayollarını bulma

Programların çoğunda klavyenizle işlem yapabilirsiniz. Hangi komutların klavye kısayollarının olduğunu görmek için bir menü açın. Kısayollar (varsa) menü öğelerinin yanında gösterilir.

Menü komutlarının yanında klavye kısayollarını gösteren Microsoft Paint menüsünün resmi
Klavye kısayolları menü öğelerinin yanında gösterilir.

Menüleri, komutları ve seçenekleri seçme

Klavyenizle menüleri açabilir, komutları ve diğer seçenekleri seçebilirsiniz. Bir programda menülerle ALT tuşuna bastığınızda, menü adlarının her birinde bir harf altı çizili olur. İlgili menüyü açmak için altı çizili harfe basın. Komutu seçmek için menü öğesinden altı çizili harfe basın.

Menü komutlarında altı çizili harfleri gösteren Microsoft WordPad menüsünün resmi
Dosya menüsünü açmak için ALT+F tuşlarına basın, ardından Yazdır komutunu seçmek için P tuşuna basın

Bu yöntem iletişim kutularında da çalışır. İletişim kutusunda bir seçeneğe eklenmiş altı çizili bir harf görürseniz, seçeneği seçmek için ALT artı bu harfe basabilirsiniz demektir.

Yararlı kısayollar

Aşağıdaki tabloda, en yararlı klavye kısayollarından bazıları listelenmektedir. Daha ayrıntılı bir liste için, bkz. Klavye kısayolları.

Basılacak tuş
Yaptığı İşlem
Windows logosu tuşu Windows logo tuşunun resmi

Başlat menüsünü açma

ALT+SEKME

Açık programlar veya pencereler arasında geçiş yapma

ALT+F4

Etkin öğeyi kapatma veya etkin programdan çıkma

CTRL+S

Geçerli dosya veya belgeyi kaydetme (programların çoğunda çalışır)

CTRL+C

Seçili öğeyi kopyalama

CTRL+X

Seçili öğeyi kesme

CTRL+V

Seçili öğeyi yapıştırma

CTRL+Z

Eylemi geri alma

CTRL+A

Belge veya penceredeki tüm öğeleri seçme

F1

Bir program veya Windows için Yardım'ı gösterme

Windows logosu tuşu Windows logo tuşunun resmi +F1

Windows Yardım ve Destek'i gösterme

ESC

Geçerli görevi iptal etme

Uygulama tuşu Uygulama tuşunun resmi

Programdan seçimle ilgili komut menüsünü açın. Seçimi sağ tıklatmaya eşdeğer.

Gezinme tuşlarını kullanma

Gezinme tuşları, imleci taşımanızı, belgeler ve web sayfalarında dolaşmanızı ve metni düzenlemenizi sağlar. Aşağıdaki tabloda, bu tuşların bazı yaygın işlevleri listelenir.

Basılacak tuş
Yaptığı İşlem

SOL OK, SAĞ OK, YUKARI OKU veya AŞAĞI OKU

İmleci veya seçimi, ok yönünde bir boşluk veya satır taşıma ya da bir web sayfasını ok yönünde kaydırma

HOME

İmleci satır başına taşıma ya da web sayfasının en üstüne gitme

END

İmleci satır sonuna taşıma ya da web sayfasının en altına gitme

CTRL+HOME

Belgenin en üstüne gitme

CTRL+END

Belgenin en altına gitme

PAGE UP

İmleci taşıma ya da bir ekran yukarı gitme

PAGE DOWN

İmleci taşıma ya da bir ekran aşağı gitme

DELETE

İmleçten sonraki karakteri veya seçili metni silme; Windows'da seçili öğeyi silme ve Geri Dönüşün Kutusu'na taşıma

INSERT

Ekleme modunu açma kapatma. Ekleme modu açıkken, yazdığınız metin imlecin bulunduğu yere eklenir. Ekleme modu kapalıyken, yazdığınız metin varolan karakterleri değiştirir.

Sayısal tuş takımını kullanma

Sayısal tuş takımında, 0 ile 9 arasındaki sayılar, + (toplama), - (çıkarma), * (çarpma) ve / (bölme) aritmetik işlemleri ve ondalık nokta bir hesap makinesi veya toplama makinesinde olduğu gibi dizilir. Tabi ki, klavyede başka bir yerde bu karakterlerin benzeri bulunur, ancak tuş takımının dizilimi sayısal verileri veya matematik işlemlerini tek elle daha kolay girmenizi sağlar.

Sayısal tuş takımının resmi
Sayısal tuş takımı

Sayı girmek amacıyla sayısal tuş takımını kullanmak için, NUM LOCK tuşuna basın. Klavyelerin çoğunda, NUM LOCK'un açık mı kapalı mı olduğunu belirten bir ışık vardır. NUM LOCK kapalıyken, sayısal tuş takımı ikinci bir gezinme tuşu takımı gibi işlev yapar (bu işlevler, tuşların üzerinde sayıların veya simgelerin yanında basılıdır).

Hesap makinesiyle basit işlemleri gerçekleştirmek için sayısal tuş takımınızı kullanabilirsiniz.

Hesap Makinesi'ni sayısal tuş takımıyla işletme

  1. Başlat düğmesi Başlat düğmesinin resmi, Tüm Programlar, Donatılar ve ardından Hesap Makinesi'ni tıklatarak Hesap Makinesi'ni açın.

  2. NUM LOCK'un açık olup olmadığını görmek için klavye ışığınızı denetleyin. Açık değilse, NUM LOCK tuşuna basın.

  3. Sayısal tuş takımını kullanarak hesaplamanın ilk sayısını yazın.

  4. Tuş takımından, toplama işlemi yapmak için +, çıkarma işlemi yapmak için -, çarpma işlemi yapmak için * veya bölme işlemi yapmak için / yazın.

  5. Hesaplamadaki sonraki sayıyı girin.

  6. Hesaplamayı tamamlamak için ENTER tuşuna basın.

Üç acayip tuş

Şimdiye kadar, kullanma olasılığınız olan hemen hemen her tuşu anlattık. Ancak gerçek merak için, klavyenizdeki en gizemli tuşları keşfedelim. PRINT SCREEN, SCROLL LOCK ve PAUSE/BREAK.

PRINT SCREEN (veya PRT SCN)

Çok önceleri, bu tuş gerçekten bu görevi yaptı—metnin geçerli ekranını yazıcınıza gönderdi. Günümüzde, PRINT SCREEN tuşuna basıldığında, tüm ekranınızın görüntüsü (anlık ekran görüntüsü) yakalanır ve bilgisayarınızın belleğindeki Pano'ya kopyalanır. İsterseniz, Pano'dan Microsoft Paint'e veya başka bir programa yapıştırabilir (CTRL+V), programdan yazdırabilirsiniz.

Daha da gizemli olanı, bazı klavyelerde PRINT SCREEN ile tuşu paylaşan SYS RQ'dir. Geçmişte, SYS RQ "sistem isteği" olarak tasarlanmıştı, ancak bu komut Windows'da etkin değildir.

İpucu

  • Tüm ekran yerine yalnızca etkin pencerenin görüntüsünü yakalamak için ALT+PRINT SCREEN tuşlarına basın.

SCROLL LOCK (veya SCR LK)

Programların çoğunda SCROLL LOCK tuşunun etkisi yoktur. Çok az programda SCROLL LOCK tuşuna basıldığında, ok tuşlarının ve PAGE UP ve de PAGE DOWN tuşlarının davranışı değişir; bu tuşlara basılması imleç veya seçimin konumu değişmeden belgenin kaydırılmasına neden olur. Klavyenizde, SCROLL LOCK'un açık olup olmadığını belirten bir ışık olabilir.

PAUSE/BREAK

Bu tuş nadiren kullanılır. Bazı eski programlarda, bu tuşa basıldığında program duraklatılır veya CTRL tuşuyla birlikte çalışması durdurulur.

Diğer tuşlar

Bazı çağdaş klavyelerde, programlara, dosyalar veya komutlara hızlı ve tek basımlık erişim sağlayan "kısayol tuşları" veya düğmeler bulunur. Başka modellerde, ses denetimleri, kaydırma tekerlekleri, yakınlaştırma tekerlekleri ve diğer araçlar vardır. Bu özelliklerle ilgili ayrıntılar için, klavyeniz veya bilgisayarınızla birlikte verilen bilgileri denetleyin ya da üreticinin web sitesini ziyaret edin.

Klavyenizi güvenle kullanmanız için ipuçları

Klavyeniz düzgün kullanılması, özellikle bilgisayarınızı uzun süre kullanıyorsanız, bileklerinizin, ellerinizi ve kollarınızın acımasını veya yaralanmasını önlemenize yardımcı olur. Sorunlardan sakınmanıza yardımcı olabilecek bazı ipuçları:

  • Klavyenizi dirsek düzeyinde yerleştirin. Kollarınızın üst kısmı yan tarafınızda rahat olmalıdır.

  • Klavyenizi önünüze ortalayın. Klavyenizin bir sayısal tuş takımı varsa, ara çubuğunu ortalama noktası olarak kullanabilirsiniz.

  • Uzak tuşlara erişmek amacıyla parmaklarınızı germek yerine tüm kolunuzu kullanabilmek için el ve bilekleriniz klavyenin üzerinde olacak şekilde yazın.

  • Yazarken, avuç içlerinizi ve bileklerini herhangi bir yüzey türü üzerinde bekletmekten sakının. Klavyenizde avuç içi dinlendirme varsa, yalnızca yazma molalarında kullanın.

  • Yazarken, hafif dokunun ve bileklerinizi düz tutun.

  • Yazmadığınız zaman, kollarınızı ve ellerinizi dinlendirin.

  • Her 15 - 20 dakikalık bilgisayar kullanımından sonra kısa molalar verin.