Menüleri, düğmeleri, çubukları ve kutuları kullanma


Menüler, düğmeler, kaydırma çubukları ve onay kutuları, fareniz veya klavyenizle çalıştırdığınız denetimlere örneklerdir. Bu denetimler, komut seçmenize, ayarları değiştirmenize veya pencerelerle çalışmanıza olanak sağlar. Bu bölümde, Windows kullanırken sıkça karşılaşacağınız denetimlerin nasıl tanınacağı ve kullanılacağı açıklanmaktadır.

Menüleri kullanma

Programların çoğunda, programla çalışmak için kullandığınız düzinelerce, hatta yüzlerce komut (eylem) bulunur. Bu komutların çoğu menüler altında düzenlenir. Program menüsü bir restoran menüsüne benzer şekilde size bir seçenekler listesi gösterir. Ekranda karışıklığı önlemek için, başlık çubuğunun hemen altında bulunan menü çubuğu'ndaki başlıklarına tıklatıncaya kadar menüler gizli kalır.

Menüde listelenen komutlardan birini seçmek için tıklatın. Bazen daha fazla seçenek belirleyebileceğiniz bir iletişim kutusu görüntülenir. Bir komut kullanılamıyor ve tıklatılamıyorsa, gri renkte gösterilir.

Bazı menü öğeleri komut değildir. Diğer menüleri açarlar. Aşağıdaki resimde, "Yeni" üzerine gelindiğinde bir alt menü açılır.

Bir menü ve alt menünün resmi
Bazı menü komutları alt menüler açar

İstediğiniz komutu göremezseniz, başka bir menüye bakmayı deneyin. Fare işaretçinizi menü çubuğu üzerinde hareket ettirdiğinizde, menüler otomatik olarak açılır, menü çubuğunu yeniden tıklatmanız gerekmez. Hiçbir komut seçmeden menüyü kapatmak için, menü çubuğunu ya da pencerenin herhangi bir başka bölümünü tıklatın.

Tüm menü denetimleri benzer olmadığından ya da menü çubuğunda bile görünmediğinden, menüleri tanımak her zaman kolay değildir. O halde, menüleri nasıl fark edebilirsiniz? Bir sözcüğün veya resmin yanında bir ok gördüğünüzde, büyük olasılıkla bir menü denetimine bakıyorsunuzdur. Aşağıda bazı örnekler vardır:

Windows'taki menü denetimlerinin resmi
Menü denetimleri örnekleri

İpuçları

  • Bir komut için klavye kısayolu varsa, komutun yanında gösterilir.

  • Menüleri fareniz yerine klavyenizle kullanabilirsiniz. Bkz. Klavyenizi kullanma.

Kaydırma çubuklarını kullanma

Bir belge, web sayfası ya da resim penceresinin boyutlarını aşarsa, o anda görüntülenmeyen bilgileri görmenizi sağlamak için kaydırma çubukları görünür. Aşağıdaki resimde bir kaydırma çubuğunun bölümleri gösterilmektedir.

Yatay ve dikey kaydırma çubuklarının resmi
Yatay ve dikey kaydırma çubukları

Kaydırma çubuğunu kullanmak için:

  • Pencere içeriklerini küçük adımlarla yukarı veya aşağı kaydırmak için yukarı ya da aşağı kaydırma çubuklarını tıklatın. Sürekli olarak kaydırmak için fare düğmesini basılı tutun.

  • Bir sayfa yukarı veya aşağı kaydırmak için kaydırma kutusunun üstünde veya altında kaydırma çubuğunun bir boş alanını tıklatın.

  • Pencereyi kaydırmak istediğiniz yönde kaydırma kutusunu aşağı, yukarı, sola veya sağa sürükleyin.

İpucu

  • Farenizin bir kaydırma tekerleği varsa, belgelerinizi ve web sayfalarınızı kaydırmak için kullanabilirsiniz. Aşağı kaydırmak için tekerleği geriye doğru (size doğru) döndürün. Yukarı kaydırmak için tekerleği ileriye doğru (sizden uzağa) döndürün.

Komut düğmelerini kullanma

Komut düğmesi, tıklattığınızda bir komut gerçekleştirir (bir şeyin olmasını sağlar). Komut düğmelerini sıklıkla bir görevi tamamlamak için seçenekler içeren küçük pencereler olan iletişim kutusularında görürsünüz. Örneğin, bir Paint resmini kaydetmeden kapatırsanız, şöyle bir iletişim kutusu görebilirsiniz.

Paint iletişim kutusu resmi
Üç düğmeli iletişim kutusu

Resmi kapatmak için öncelikle Kaydet veya Kaydetme düğmesini tıklatmanız gerekir. Kaydet düğmesi tıklatıldığında, resim ve yaptığınız tüm değişiklikler kaydedilir; Kaydetme düğmesi tıklatıldığında ise resim silinir ve yaptığınız değişiklikler iptal edilir. İptal'i tıklattığınızda iletişim kutusu kapatılır ve programa geri dönersiniz.

İpucu

  • Enter tuşuna basılması, seçili (vurgulu) komut düğmesinin tıklatılmasıyla aynı işlevi gerçekleştirir.

İletişim kutuları dışındayken komut düğmeleri çeşitli görünümlerde olduklarından, bazen bir düğmenin ne olup olmadığını anlamak zor olur. Örneğin, komut düğmeleri çoğunlukla herhangi bir metin veya dikdörtgen çerçeve içermeyen küçük simgeler (resimler) olarak görünürler.

Bir öğenin komut düğmesi olup olmadığını belirlemenin en güvenilir yolu işaretçinizi üzerinde bekletmektir. "Aydınlanarak" bir dikdörtgenle çerçevelenirse, düğmeyi bulmuşsunuzdur. Düğmelerin çoğu, üzerine geldiğinizde işlevleri hakkında metin de görüntüler.

Üzerine geldiğinizde, düğme iki bölüm olursa bir ayırma düğmesi bulmuşsunuzdur. Oklar tıklatıldığında daha fazla seçeneğe sahip bir menü açılırken, düğmenin ana bölümü tıklatıldığında bir komut gerçekleştirilir.

Bölme düğmelerinin resmi
Ayırma düğmeleri üzerine geldiğinizde iki bölüme ayrılır

Seçenek düğmelerini kullanma

Seçenek düğmeleri, iki ya da daha fazla seçenek arasından bir seçim yapmanızı sağlar. Genellikle iletişim kutularında görünürler. Aşağıdaki resimde iki seçenek düğmesi gösterilmektedir. "Renk" seçeneği seçili.

Seçenek düğmelerinin resmi
Düğme tıklatıldığında seçenek belirlenir

Bir seçenek belirlemek için, düğmelerden birini tıklatın. Yalnızca bir seçenek belirlenebilir.

Onay kutularını kullanma

Onay kutuları, bir ya da daha fazla bağımsız seçenek belirlemenizi sağlar. Sizi tek seçenekle sınırlandıran seçenek düğmelerinden farklı olarak, onay kutuları aynı anda birden çok seçenek belirlemenizi sağlar.

Fare işaretçisi boş bir onay kutusunun üzerindeyken onay kutularının resmi
Seçeneği belirlemek için boş bir onay kutusunu tıklatın

Onay kutularını kullanmak için:

  • Seçeneği belirlemek ya da "etkinleştirmek" için boş bir kareyi tıklatın. Karenin içinde seçeneğin belirlendiğini gösteren bir onay işareti görünür.

  • Seçeneği devre dışı bırakmak için, tıklatarak onay işaretini temizleyin (kaldırın).

  • O anda seçilemeyen veya temizlenemeyen seçenekler gri renkte gösterilir.

Kaydırıcıları kullanma

Kaydırıcı, bir ayarı bir değer aralığında düzenlemenizi sağlar. Bu şekilde görünür.

Kaydırıcının resmi
Kaydırıcı hareket ettirildiğinde işaretçi hızı değişir

Çubuk üzerinde bulunan bir kaydırıcı o anda seçili olan değeri gösterir Yukarıdaki örnekte, kaydırıcı Yavaş ve Hızlı arasında orta işaretçi hızını belirtecek şekilde ortada konumlandırılmıştır.

Kaydırıcıyı kullanmak için, istediğiniz değere doğru sürükleyin.

Metin kutularını kullanma

Metin kutusu bir arama terimi ya da parola gibi bilgileri yazmanızı sağlar. Aşağıdaki resimde, metin kutusu içeren bir iletişim kutusu gösterilmektedir. Metin kutusuna "ayı" yazdık.

Bir metin kutusunun resmi
İletişim kutusunda metin kutusu örneği

İmleç olarak adlandırılan yanıp sönen dikey çizgi, yazdığınız metnin görüneceği yeri gösterir. Örneğin, imleci "ayı" sözcüğündeki "ı" harfinden sonra görebilirsiniz. İmleci, yeni konumu tıklatarak kolayca hareket ettirebilirsiniz. Örneğin, "ayı" sözcüğünden önce bir sözcük eklemek için, "b" harfinin önünü tıklatarak imleci taşıyabilirsiniz.

Metin kutusunda bir imleç görmüyorsanız, metin kutusu giriş yapmanız için hazır değildir. Önce kutuyu tıklatarak yazmaya başlayın.

Parola girmeniz gereken metin kutularında, ekranınıza başka biri bakıyorsa görememesi için genellikle yazarken parolanız gizlenir.

Metin kutusundaki parolanın resmi
Parola metin kutuları genellikle parolayı gizler

Açılan listeleri kullanma

Açılan listeler menülere benzer. Ancak, bir komutu tıklatmak yerine bir seçenek belirlersiniz. Açılan liste kapatıldığında, yalnızca o anda seçili olan seçeneği gösterir. Diğer kullanılabilir seçenekler, aşağıda gösterildiği gibi, siz denetimi tıklatıncaya kadar gizlenir.

Açılan listenin resmi
Kapalı (sol) ve açık (sağ) gösterilen bir açılır liste

Açılan listeyi açmak için tıklatın. Listeden bir seçenek belirlemek için seçeneği tıklatın.

Liste kutularını kullanma

Liste kutusu'nda, belirleyebileceğiniz seçeneklerin bir listesi gösterilir. Açılan listeden farklı olarak, seçeneklerin bir bölümü veya tümü listeyi açmadan görülebilir.

Bir liste kutusunun resmi
Liste kutusu

Listeden bir seçenek belirlemek için tıklatın. İstediğiniz seçenek görünmüyorsa, listeyi yukarı veya aşağı kaydırmak için kaydırma çubuğunu kullanın. Liste kutusunun üzerinde bir metin kutusu varsa, seçeneğin adını veya değerini de yazabilirsiniz.

Sekmeleri kullanma

Bazı iletişim kutularında seçenekler iki veya daha fazla sekme'ye bölünür. Aynı anda yalnızca bir sekme ya da seçenek kümesi görüntülenebilir.

Sekmelerin resmi
Sekmeler

Seçili olan sekme, diğer sekmelerin önünde görüntülenir. Farklı bir sekmeye geçmek için, sekmeyi tıklatın.



Daha fazla yardıma mı ihtiyacınız var?